TRỊ NÁM TRƯỜNG KỲ
Rám má (Melasma) hay nám má là bệnh da tăng sắc tố mắc phải có căn nguyên và cơ chế bệnh sinh rất phức tạp. Thương tổn là các dát nâu đen, đối xứng, thường xuất hiện ở mặt, nhất là 2 bên gò má, cằm và trán. Đây là một trong những rối loạn sắc tố phổ biến nhất và thường gặp ở những phụ nữ có làn da sẫm màu. Bệnh lành tính nhưng ảnh hưởng nhiều đến tâm lý và thẩm mỹ của người bệnh.
Điều trị nám má dựa trên độ nặng và loại nám má. Một số nguyên tắc cần nắm:
- HIỂU NGUYÊN NHÂN BỆNH: Bệnh do nhiều nguyên nhân và yếu tố thúc đẩy. Nếu không ngăn chăn được nguyên nhân và yếu tố thúc đẩy, mọi phương pháp đều tốn sức vô ích. Những nguyên nhân quan trọng, bao gồm: DI TRUYỀN, NỘI TIẾT, THUỐC, TIA TỬ NGOẠI (UVA, UVB). Ngoại trừ yếu tố di truyền, các yếu tố còn lại hoàn toàn có thể can thiệp. Trong đó, ngăn chặn tác động của tia UV là điều đặc biệt, BN cần phải tuân thủ nghiêm ngặt. Che chắn kỹ, toàn diện bởi khẩu trang vải (đủ dày, màu tối, phủ kín), dùng KCN phổ rộng PA 3+ trở lên có thành phần vật lý. Đồng thời, có thể bổ sung viên uống chống oxy hóa để bảo vệ da tốt nhất. Tia UV bao gồm 2 loại, là UVB và UVA. Riêng UVB, gây tác động bỏng da, có thể nhận biết. Còn tia UVA thì thầm lặng hơn nhiều, có quanh ta kể cả khi trong giờ râm mát, tác động xuyên sâu vào da hơn cả tia UVB, gây nhiều stress oxy hóa, lão hóa da hơn.
- HIỂU CƠ CHẾ BỆNH: Bệnh có cơ chế rất phức tạp. Không đơn giản là câu chuyện của tế bào hắc tố MELANOCYTE (tế bào sản sinh hắc tố melanin). Mà là câu chuyện của hệ da, bao gồm: MELANOCYTE, KERATINOCYTE (tế bào chiếm tỷ lệ lớn trong lớp biểu bì), MÀNG ĐÁY, TẾ BÀO NỘI MÔ MẠCH MÁU, TẾ BÀO SỢI. Ngoài ra, còn có góp phần của TẾ BÀO DỊ ỨNG - MAST CELL, TẾ BÀO TIẾT BÃ. Do đó, đối với các BN có chất lượng da sụt giảm, suy yếu, da mỏng, dễ dị ứng, giãn mạch, mạch máu dưới lớp sắc tố, chất lượng sợi đàn hồi giảm, chảy xệ, là các nền da rất khó điều trị. Không nên điều trị nóng vội, cần kết hợp đa phương pháp để cải thiện chất lượng da song song với hành trình điều trị sắc tố đang hiện diện.
- NẮM ĐƯỢC Ý NGHĨA CỦA CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ, bao gồm:
BẬC 1: BÔI THOA VÀ UỐNG--> Đào thải sắc tố nông đang có, ngăn chặn oxy hóa, ngăn chặn hình thành sắc tố mới.
BẬC 2: DUY TRÌ BẬC 1 + PEEL DA VÀ HOẶC TIÊM TRỊ SẮC TỐ/ TIÊM CẢI THIỆN CHẤT LƯỢNG DA.
BẬC 3: DUY TRÌ BẬC 1, 2 + LASER - ÁNH SÁNG.
PEEL DA: cần phải được cân nhắc kỹ càng giữa lợi ích và nguy cơ, nhằm thúc đẩy nhanh quá trình đào thải sắc tố, tuy nhiên không phải da nào cũng phù hợp.
TIÊM TRỊ SẮC TỐ/ TIÊM CẢI THIỆN CHẤT LƯỢNG DA: luôn cần thiết và khá an toàn. BN cần chọn lựa cơ sở uy tín, được cấp phép bởi Sở/ Bộ y tế. Do hiện trạng nơi điều trị da mọc lên như nấm, BN cần đủ cẩn trọng để tránh tiền mất tật mang. Việc tra tên cơ sở trên cổng thông tin Sở y tế là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe bản thân.
LASER: đây là phương pháp nhằm điều trị sắc tố sâu dưới da, khoảng cách an toàn là lặp lại từ 2 tuần trở lên. Laser an toàn và hiệu quả là xung nano hoặc pico giây. Máy cần có chứng nhận FDA Hoa Kỳ để đảm bảo an toàn về xung và năng lượng cho sức khỏe da.
ÁNH SÁNG: có thể cân nhắc IPL trong 1 số trường hợp, nhưng cần cẩn trọng tác dụng phụ tăng sắc tố sau viêm. Đây là giải pháp có thể nghĩ đến đối với nám má có kèm giãn mạch, nhìn thấy mạch máu đỏ bên dưới lớp sắc tố. Duy nhiên, phải được thực hiện bởi nhà lâm sàng có đủ kinh nghiệm. Và phải là máy IPL chất lượng, có đầu lọc điều trị mạch máu, có năng lượng đủ hiệu quả và đầu làm lạnh an toàn.
Việc điều trị có thể là 3 - 6 tháng đối với nám da nhẹ, 9 - 12 tháng đối với nám da nặng. Do đó, quý BN/ KH cần bình tĩnh, tránh căng thẳng, lo âu, tuân thủ điều trị để có kết quả tốt nhất.